چرا ایام فاطمیه ۲۰ روز است؟

با آغاز دهه اول و دوم فاطمیه دل نیز رنگ ماتم به خود می‌گیرد. در و دیوار تکیه‌ها و خانه‌ها با کتیبه فاطمیه مزین می‌شود. غم پرپر شدن بانوی دو عالم در جوانی، داغی نیست که تسلی یابد اما این سوال مطرح می‌شود چرا ایام فاطمیه ۲۰ روزه است؟ این ایام اگرچه برای شیعیان حرمت و احترام خاصی دارد اما همواره در مورد تاریخ دقیق آن نظرهای متفاوتی وجود داشته است.

خصیبی در کتاب “الهدایة الکبری” می‌‌گوید: “امام صادق علیه السلام همواره برای حضرت زهرا سلام الله علیها عزاداری می‌کردند و از کتک خوردن ایشان سخن می‌گفتند.” این مطلب نشان می‌دهد که عزاداری برای بانوی دو عالم از گذشته‌های دور وجود داشته است. اینجا به پاسخ اینکه چرا ایام فاطمیه دو دهه است، خواهید رسید.

دو روایت درباره ایام فاطمیه

ایام فاطمیه بر مبنای رحلت پدر بزرگوار ایشان، حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم محاسبه می‌شود. رحلت پیامبر در ۲۸ صفر اتفاق می‌افتد. بر اساس روایت ۷۵ روزه حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها در تاریخ ۱۳ الی ۱۵ جمادی الاول به شهادت می‌رسد. شیعیان این بازه از شهادت را فاطمیه اول می‌گویند.

در مقابل روایت دیگری وجود دارد که منسوب به روایت ۹۵ روزه است. بر اساس این روایت شهادت حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها در تاریخ ۳ الی ۵ جمادی‌الثانی رخ داده است. این دهه را نیز شیعیان به عزاداری می‌پردازند و به فاطمیه دوم معروف است.

آنچه که گفته شد در کتاب “فرهنگ سوگ شیعه” نوشته مظاهری مورد تایید قرار گرفته است. شاید فکر کنید که بر اساس این مطلب ایام فاطمیه سرجمع ۶ روز می‌شود؛ پس  چرا ایام فاطمیه ۲۰ روزه است؟

دلیل ۲۰ روزه بودن ایام فاطمیه

ایام فاطمیه اول، سه روز در ماه جمادی الاول و ایام فاطمیه دوم، سه روز در ماه جمادی الثانی است. این ۲ بازه زمانی نشان می‌دهد که ایام فاطمیه ۶ روز است اما در عرف شیعیان فاطمیه اول را دهه اول فاطمیه می‌گویند و از تاریخ ۱۰ تا ۲۰ جمادی الاول را شامل می‌شود.

در مقابل دهه فاطمیه دوم که همان نقل ۹۵ روزه است، بنا به عرف از تاریخ ۱ جمادی الثانی تا ۱۰ جمادی الثانی گفته می‌شود.

در کتاب “ایام فاطمیه و مناسک شکل یافته پیرامون آن” نوشته لطفی آمده: ” بنا به برخی روایات ایام فاطمیه ۲۰ روز است. فاطمیه اول از دهم تا بیستم جمادی الاول و فاطمیه دوم از یکم تا دهم جمادی الثانی.”

سال قمری و تاثیر آن بر  دو دهه ایام فاطمیه

هرسال با رسیدن ایام فاطمیه سردر منزل، در و دیوار ادارات و سراسر شهر  رنگ سیاه پرچم فاطمیه به خود می‌گیرد.‌ برای رسیدن به پاسخ سوال چرا ایام فاطمیه ۲۰ روزه است؟ دلیل دیگری وجود دارد و آن تقویم قمری است.

بر اساس تقویم قمری، حداکثر تعداد ماه‌های ۲۹ روزه این تقویم ۳ ماه و حداکثر تعداد ماه‌های ۳۰ روزه پشت سر هم این تقویم ۴ ماه است. از این رو ایام فاطمیه ۳ روز در جمادی الاول و ۳ روز در جمادی الثانی می‌تواند اندکی جابجا شود. بنابراین برای آنکه این سوگواری، در تاریخ دقیق‌تری صورت بگیرد، به جای شش روز دو دهه در نظر گرفته شده است.

علت ایجاد دو روایت ۷۵ و ۹۵ روزه برای ایام فاطمیه

شاید برایتان جالب باشد که بدانید در زمان قدیم و کتب متون عربی کهن، کلمات دارای نقطه نیستند. هفتاد در زبان عربی “سبعون” و کلمه نود ” تسعون” نوشته می‌شود. تصور کنید که این دو کلمه بدون نقطه باشد. این همان مشکلی بود که مورخان و تاریخ نویسان در درک آن عاجز بودند. به همین دلیل دو تاریخ و روایت ۷۵ و ۹۵ روزه برای ایام فاطمیه در نظر گرفته شد.

کلام آخر

در این مقاله گفتیم چرا ایام فاطمیه ۲۰ روز است؟ گرچه برای عزاداری یگانه دختر نبی اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، ۲۰ روز هم کم است. بدون شک ایام فاطمیه فرصتی برای گرامیداشت این بانو بزرگوار است. همچنین باید از آموزه‌های اخلاقی حضرت زهرا سلام الله علیها مثل تلاش و پیوندی که برای برپایی اسلام داشت، برای هرچه بهتر شدن زندگی استفاده نمود.

اگر می‌خواهید شما نیز در این فرصت معنوی، ارزش‌هایی که حضرت زهرا سلام الله علیها برای آن به شهادت رسید را ترویج دهید، می‌توانیدمراسم عزاداری برپا کنید. جهت خرید دکور فاطمیه و هر آنچه که برای برپایی این مراسم عزاداری نیاز است، می‌توانید موکب‌آرت را انتخاب نمایید. امید که در مراسم عزاداری خالصانه شما نیز سهیم باشیم.